• EXPO HOUTEN 2026

Techniek – Motor – Z 200 – Magneto

Op de oudere Zündapp-modellen uit de jaren `20, zoals bijvoorbeeld de Z 200, zat een externe ontstekingsmagneet, ook wel “magneto” genoemd.

Dit werd bij vele motormerken uit die periode toegepast, ze werden o.a. gemaakt door Bosch en Noris.

Je vindt er op internet niet veel van, dus ik dacht: misschien wel leuk om er eentje uit elkaar te halen en weer netjes te maken.

Gewoon optisch, want hij komt op het “deco-blok” van een Z 200.

Het type Noris BF 1 is van het zgn. hoefijzer-type, waarbij de eigenlijke magneet buitenom de behuizing zit en een een typische hoefijzervorm heeft.

Zowel de ontsteekspoel als de contactpunten roteren in de behuizing, waarbij de spoel zijn spanning krijgt en overdraagt d.m.v. sleepcontacten en de puntjes geopend worden door een inwendige nok, dus niet zoals we dat van de latere vliegwielen met nok gewend zijn.

Genoeg verteld, we gaan plaatjes kijken:

Nu nog in elkaar:

de magneto zit met een klemband vast op een montageplaat, die op zijn beurt weer tussen de motorophangsteunen komt:

Achter een dekseltje de puntjes, met aan de binnekant van de buitenste ring de nok om de puntjes te openen:

Aandrijftandwiel eraf:

Klembeugel los:

Nu worden de schroeven waar de magneet mee vast zit zichtbaar:

Markering voor de noord- en zuidpool:

Montageplaat eraf:

Hiermee komt hij tussen de motorophangsteunen:

Magneet losmaken:

En eraf schuiven:

Condensator losmaken:

Schroefjes losmaken die het binnenwerk op zijn plek houden:

Klemveer voor de afdekplaat van de puntjes eraf:

De bougiedraad zit gestript op een contact gedrukt:

Hier is het contact zichtbaar:

Kan zijn dat dit niet de gebruikelijke manier van contact maken is… wie het weet mag het zeggen.

De contactaansluiting eraf:

Deze maakt d.m.v. een verende koolborstel contact met een sleepring op de rotor:

Hier is de sleepring zichtbaar:

Rotor eruit trekken:

In de rotor zit de ontsteekspoel:

Type-aanduiding:

Kijkje in de behuizing:

Nog een type-aanduiding:

De rotor is kogelgelagerd:

De aansluitingen van de ontsteekspoel naar de sleepringen:

Boutje eruit:

En zo komen de contactpunten los:

Ook weer kogelgelagerd:

De cup van het lager:

De puntjes in detail:

Aan de achterkant weer een geveerde koolborstel voor het contact:

Enige markeringen op de rotor:

Een begin gemaakt met het schoonmaken:

Koolborsteltjes:

… en op hun plek:

Eerst de lagerkransjes er op, opletten, de grote zit links, de kleine rechts op de foto:

Het viltje niet vergeten, die een sleufje afdekt (ontluchting?):

Kransje in het kogellagervet:

En in de behuizing:

De andere lagerschaal in het vet:

En ook in de behuizing:

Alles “voorgaats”:

En de schroeven erin:

Op de “grondplaat” van de puntjes zit een nokje:

Die valt in het sleufje in de as van de rotor:

Let op de positie van de inwendige nok:

Schroefje erin:

Spie op z’n plek:

En het aandrijftandwiel erop:

Puntjes open:

… en dicht:

Aansluiting voor de bougiekabel klaarmaken:

En vastzetten op de behuizing:

Klemmetje voor de afdichting van de puntjes erop:

Let op de richting van het veld:

En vastschroeven:

Bodemplaatje kan er maar op 1 manier op door de paspennen:

Puntjes afgedicht:

Moet van de week nog wel de hoefijzermagneet opnieuw magnetiseren, maar zo komt ie eruit te zien:

Nu zag ik dat er ook modellen zijn, waarbij de stalen ring met de inwendige nok in de messing behuizing verdraaid kan worden, waarbij er een klemband omheen zit en d.m.v. een hendel op het stuur kon je dan via een bowdenkabel de voorontsteking verstellen.

Bij mij zit dat vast, dus ik denk dat dat dan een uitvoering is met vaste voorontsteking. Of heb ik dat mis en had het gangbaar moeten zijn?

Andere vraag: hoort de condensator erbij en zo ja, waar sluit ik de draad op aan? Er zit nergens een doorvoergat naar de puntjes…

Als ik naar de oude montagevideo van de Z-modellen kijk, lijkt het er sterk op, dat dit type ontsteking geen condensator heeft en geen regelbare voorontsteking:

Nog wel even de hoefijzer magneet “hermagnetiseren”:

Vandaag al wel wat met spoelen geëxperimenteerd, maar de gebruikte accu was wat zwak, morgen de accu van de 530D er maar eens op :cool:

Of meer windingen… of toch een metalen plaat onder de staven…

Nog wat met de magneten “gerommeld” en nu lijkt het enigszins OK qua aantrekkingskracht.

Dus het geheel op z’n plek gezet in de daarvoor bestemde steufgaten in de motorophangsteunen:

Nu nog een keer de ontbrekende tandwielen vinden voor de aandrijving naar de koppeling en de ontsteking…