Nou, we hebben weer een bijzonder blokje gevonden, deze keer een type 268, origineel 70 cc, uit 1959 van een model 438, ooit gemaakt voor de Engelse markt, waar dit type toch niet goed werd ontvangen en er dus maar weinig van zijn gebouwd.
De 438 was eigenlijk een 435, maar dan dus met een door Zündapp gemaakte 70 cc clinder.
Voor zover ik heb kunnen uitvinden, zijn er 3 types 268: de 268-00 met 3-hand (die heb ik nu) en de 268-20 en 23, die volgens mij 3-voet geschakeld zijn.
Dit is hem dan:
En zo zag de 438 eruit (dit is een voet-geschakeld exemplaar):
Een eerste blik in de onderdelen catalogus verraadt, dat er typische 268-onderdelen inzitten, onderdeelnummer die beginnen met 268-XX.XXX. Een voorbeeld is dat bij de voetschakeling types 20/ 23, net als bij de 435, zo’n schakelas met 6 veertjes en 7 kogels zit, i.p.v. een spiraalveer.
Daar ben ik dus heel benieuwd naar, in hoeverre die afwijken van de “normale” 50-cc blokken.
Het grote moment is eindelijk aangebroken, ik heb de cilinder (-kop) van het 268-blok gedemonteerd…
Het nummer klopt: 268-02.206:
En van de clinder ook: 268-02.600:
Boring 46 mm:
Maar liefst 3 zuigerveren:
En pen 14 mm:
Een toch nog best dikke cilindervoet:
Die dus niet in een “standaard” blok past:
Met 46 mm boring kom je op 69,5 cc inhoud.
En het vemoeden bleek waarheid: de carters voor het 268-blok zijn anders dan voor een 50 cc uitvoering, met een goter “gat” voor de clindervoet.
Tijdens het demonteren van de cilinder/ -kop, viel me op, dat de cilinderkopmoeren (gewoon M7) vrij hoog waren.
In de onderdelenlijst staat gewoon DIN 934 M7m dus waarschijnlijk zijn deze een keer vervangen.
Vanochtend het 268-blok gedemonteerd…
Koppelingsdeksel met metalen prop in het gat en geen schroefdraadgaten voor bv een afstelschijf:
Olieaftapschroef, met magneetje:
Olie eruit laten lopen:
Olievulschroef met peilstok:
Voortandwiel eraf:
De ontsteking:
Blokschroeven los:
Afstelstift voor de primaire as lossen:
Worm voor telleraandrijving eruit:
De breedte van de boring in het carter:
Koppelingsdeksel eraf:
Koppeling met 10 draadstiften:
Drukstift met platte kant:
Koppeling demonteren:
Moer met sleutelmaat 27:
Met centreer-stuk, die is nieuw voor mij:
Dat valt hier mooi in:
Achterkant dekplaat met uistparing voor 2 halve maantjes:
Koppelingskern:
Koppelingshuis:
Seeggerring eraf:
en het krukastandwiel:
Carters splitsen:
Zier er allemaal op het eerste gezicht nog heel netjes uit:
Kickstarteras met nok:
Schakelas:
Primaire as:
Met stift:
Verder demonteren:
De krukas voelt nog heel goed aan:
Schakelmechanisme eruit:
Tot slot de laatste onderdelen uit de carters halen:
Een aantal onderdelen van dit 268-blok is dus duidelijk “anders” dan van de 267-blokken, maar ook de schakelas, primaire as, kickstarteras en het koppelingshuis hebben een 268-nummer, terwijl ik daar 1,2,3 geen verschil zie… Dat gaan we dus nog even in detail uitzoeken… Wat ik wel al zie een iets andere tandwielverhouding van de 1e en 2e versnelling:
1e: 267-blok 37 tanden, 268-blok 38 tanden
2e: 267-blok 31 tanden, 268-blok 32 tanden
3e: beide blokken 25 tanden
Ik werd er ook op gewezen dat de kickstarter hier ingrijpt op het derde tandwiel in plaats van het tweede, wat gebruikelijk is. Bij de latere modellen, bv 4 en 5-bak, zit de “helix” op de kickstarter-as en grijpt dat tandwiel aan op een “gewoon” tandwiel van de schakelas. Bij bv deze 3-hand-blokken zit de helix op de schakelas en zit het tandwiel van de kickstarter- dan wel van de trapas “vast” op die as.
Vandaag de carters en een groot deel van het binnenwerk schoongemaakt:
Schakelas opbouwen:
Worm van de km teller klaar leggen, deze wordt op de as geperst, met de uitsparing richting the messing “helix”:
Lagers erin:
Meenemer op de as:
Axiale speling op de as wegnemen:
Schakelhevel monteren:
Eesrt op deze manier verdraaien, dat kost dan geen kracht:
Dan de hevel verdraaien en voorspanning maken:
Trekspie niet vergeten:
Moer borgen:
Stelstift zo ver indraaien dat hij in z’n 3 staat (heb hiervoor een 4-bak asje gepakt):
En de stelstift borgen:
Koppelingshuis borgen:
Primaire as “kerstboom” voorbereiden:
Kickstarteras met de nok naar achter klaar leggen:
En in het blok zetten:
Meenemer in de uitsparing plaatsen:
Stelstift voor de primaire as:
Losjes in het carter draaien:
Met de stelstift de tandwielen in één lijn zetten:
De tandwielen van de primaire as (“kerstboom”) en die van de schakelas worden in één lijn zijn gezet, de axiale speling (0,1 – 0,2 mm) van de primiare as uitgevuld wordt tussen de seeggerring op de primaire as en de naaf van het koppelingshuis.
Dat is dus anders dan bij de latere blokken, waarbij tussen de primare as en de naaf een vaste shim wordt geplaatst.
Bij dit type blok werkt het het gemakkelijkst als alle assen (behalve de krukas) in het linker carter zitten:
Dan het geheel op de kop in het rechter carter plaatsen, hierbij goed kijken naar de trekspie:
Kogels voor het krukastandwiel:
En het tandwiel op z’n plek:
Koppeling opbouwen:
Halve maantjes in de kern:
Dekplaat erop:
Veren en drukplaat:
Tot zover:
Beetje verder gegaan met de opbouw:
Voetpakking aangepast naar de voetmaat van de 46 mm boring cilinder:
Idem dito voor de koppakking:
Bijna klaar:
Pakking en inlaatspruitstuk erop:
Ontsteking inbouwen:
Vliegwiel erop:
